Speel- en belevingstuin Augustinusschool in Rotterdam

Wat betekent dit project voor de school en voor het verzorgingstehuis?

Het plein van basisschool Augustinus heeft een metamorfose ondergaan. Van een schoolplein met een zandbak en speelruimte is het een speel- en belevingstuin geworden. Hier hebben de kinderen ruimte om te spelen, leren en te bewegen in de natuur. Hand in hand met de bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuis De Leeuwenhoek hebben de leerlingen onder begeleiding van de ontwerper van BuitenRuimte voor Contact (BRVC) nagedacht over de inrichting, het gebruik en beheer van dit bijzondere plein. Een plek waar ouderen en kinderen van de school en uit de buurt elkaar regelmatig ontmoeten. Met als tussentijds hoogtepunt de feestelijke opening van de tuin op 7 juni 2011 waar jong en oud op af kwam.

Kaleidoscoop

In hartje Rotterdam ligt de Augustinusschool, waar de jongste kinderen via de ‘Kaleidoscoopmethode’ les krijgen. Dit betekent dat de peuters en kleuters op een actieve manier leren. Met het nieuwe plein is een uitdagende, gestructureerde leer- en speelomgeving gecreëerd waar materialen met een ‘open einde’ worden gebruikt en een enthousiast team de kinderen ondersteund om zich te ontwikkelen. Door ze ruimte te geven om hun eigen talenten te ontwikkelen. En die krijgen ze in deze speel- en belevingstuin.

Ontstaan

De gemeente Rotterdam zegt in 2010 een eenmalige subsidie toe om het schoolterrein opnieuw in te richten. De gemeente stelt wel een voorwaarde: creëer het plein in samenwerking met verschillende deelnemers. Het moet een plein worden dat geschikt is voor gebruik tijdens én na schooltijd. De school klopt vervolgens aan bij BRVC om de inrichting en uitvoering te begeleiden en uit te voeren.

Het schoolplein wordt omsloten door het bejaardentehuis Leeuwenhoek, ‘de Buurtwinkel’ (een soort buurthuis) en boven de school zijn appartementen. Tussen het plein en de tuin van het tehuis staat een schutting. Vooral de kleinere kinderen van de school vertoeven op dit plein, de groteren spelen aan de voorzijde van het gebouw.

Snelheid

Doordat het ontwerp en de aanleg in handen is van BRVC, is de realisatie van de tuin heel snel gegaan. In december is gestart met de ontwerpfase, begin februari ging de eerste spade de grond in. Het proces was goed geregeld en daarmee kosteneffectief. En de kinderen en bejaarden hadden in het voorjaar een nieuw plein.

Projectleiding

Huub Glas

Hoe is het aangepakt

doel

Met de speel- en belevingstuin is een oase gecreëerd in het centrum van de havenstad. Er is hier ruimte om te spelen, leren, bewegen en de natuur te ervaren in de breedste zin van het woord. Jong en oud hebben hand in hand meegedacht over de inrichting, het gebruik en het beheer van de tuin, zodat iedereen zich betrokken voelt. lees meer >

doelgroepen

Voor kinderen van de Augustinusschool, bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuis de Leeuwenhoek en voor kinderen en volwassenen uit de buurt.

looptijd

2010 - 2011

werkwijze

Samen met een locatieleider, een aantal leerkrachten, de conciërge, twee buurtbewoners, twee leden van de buurtwinkel, de directeur en de tuinman van het verzorgings- en verpleegtehuis is de ontwerper van BRvC aan de slag gegaan. Deze projectgroep bepaalde de visie die leidde tot de inrichting en het gebruik van het nieuwe schoolplein. lees meer >

De aanpak

Om het plein te maken tot een plek waar kinderen zich op een natuurlijke manier kunnen ontwikkelen, wordt door de ontwerper van BRVC allereerst een projectgroep opgericht. Hierin zijn een locatieleider, een aantal leerkrachten, de conciërge, twee buurtbewoners, twee leden van de buurtwinkel, de directeur en de tuinman van het verzorgings- en verpleegtehuis en de ontwerper vertegenwoordigd. Deze projectgroep bepaalt onder begeleiding van de ontwerper tijdens de eerste bijeenkomst de visie die leidt tot de inrichting en het gebruik van het nieuwe schoolplein. In die visie is bepaald dat tijdens het traject participatie centraal staat.

Inrichting en uitvoering

Alle kinderen van de school, van klein tot groot, hebben meegedacht over de inrichting van de nieuwe schooltuin. Door samen liedjes te maken en zingen, tekeningen te maken en samen te praten over het gebruik van de tuin. Iets waar ze veel plezier in hadden.
In het ontwerp staat de ontmoeting tussen jong en oud in de buurt centraal. Een eerste stap is het verwijderen van de schutting en het effenen van het bestaande plein. Tijdens de aanleg van de tuin hebben kinderen actief meegewerkt aan de inrichting door wilgen te vlechten, mozaïek te maken en een deel van de beplanting in de grond te poten.

Indeling

Het terrein is opgedeeld in een aantal stukken met ieder z’n eigen functie. Een plek om natuurlijk te kunnen spelen, een open plein, een sportparcours, een plaats om te rusten, een stuk voor onderwijs en een tuin voor het tehuis voor ouderen.
De gymdocent wil de tuin gebruiken voor gymlessen. Ook gaan leerkrachten met hun leerlingen de tuin in om ze meer te leren over de natuur. Daarin spelen de moestuin en de vijver een grote rol.

Gebruik en beheer

De tuinwerkgroep bestaat grotendeels uit kinderen van groep zes, leerkrachten en de tuinman van het verzorgingstehuis. Ook ouderen steken hun handen uit de mouwen. Een jaar lang worden ze begeleidt door BRVC. Mensen van het tehuis vertellen kinderen hier hun verhalen. En op gezette tijden spelen oud en jong een gezelschapsspel met elkaar.
De vrijwillige tuinman van het verpleeg- en verzorgingstehuis assisteert bij het onderhoud van de tuin en gaat er zelf ook aan de slag. Door samen afspraken te maken over het beheer, waarborgen beide partijen de kwaliteit en continuïteit van de speel- en belevingstuin.