Ontdektuin basisschool ’t Anker in Amersfoort

Wat betekent dit project voor de school?

Een aantal jaren geleden wilde de pleincommissie van basisschool ’t Anker het plein ‘vergroenen’. Dat was de aanleiding voor de aanleg van ‘de ontdektuin’ bij Het Kleine Anker, het gebouw voor de kleuters. Kinderen hebben veel ruimte en vrijheid in deze tuin en ze worden er op allerlei manieren uitgedaagd: motorisch, sociaal en educatief. Spelenderwijs maken de leerlingen op deze school kennis met de natuur. Dat dit een speciale tuin is, bleek in 2009, toen het ontwerp genomineerd werd voor de Landelijke Ontwerpwedstrijd ‘Groene speelplekken’. Veel bezoekers komen een kijkje nemen om de tuin te bewonderen. En daar zijn de kinderen, leerkrachten en ouders maar wat trots op!

De moestuin

De moestuin is een belangrijk onderdeel van de ontdektuin. Hier leren de scholieren uit de bovenbouw van ’t Anker hoe je groente en fruit verbouwt (PDF 1.8 mb). Ze nemen trots de zelf geoogste aardappelen, courgettes en bosbessen mee naar huis. Een deel van de oogst wordt door de kinderen omgetoverd tot heerlijke gerechten. Daardoor waarderen de leerlingen bepaalde groenten en fruit meer dan voorheen.

Opnieuw kennis maken

Niet alleen de kinderen, ook docenten en ouders verbreden hun kijk op de natuur en de manier waarop we voedsel verbouwen. Ook zij maken kennis met de verscheidenheid aan planten en dieren in de tuin. Wanneer de kleuters er spelen, verwonderen ze zich over de vlinders die er rondfladderen en over alle andere dieren die ze in de tuin ontdekken. Zo leren ze spelenderwijs over flora en fauna. Ze spelen bij de waterplaats, helpen mee in de moestuin en ze spelen verstoppertje in een tunnel van hoefblad. Met de komst van het nieuwe plein is werken in de moestuin een vast onderdeel in het lesrooster.

Tekening voor de nieuwe tuin

Projectleiding

Hans Pijls

Hoe is het aangepakt

doel

Het gezamenlijk ontwerpen, aanleggen en beheren van een ontdektuin, die volledig in het teken staat van natuur en educatie en kinderen zowel motorische, sociale als educatieve uitdagingen biedt. lees meer >

doelgroepen

Kinderen van basisschool ’t Anker in Amersfoort.

looptijd

In 2006 is gestart met de planvorming voor de ontdektuin. In juni 2008 is de ontdektuin feestelijk geopend. In 2011 wordt de tuin aangepast voor de peuters.

werkwijze

Hoe inventariseer je de wensen en ideeën van kleine kinderen en verwerk je die vervolgens tot een ontwerp voor een tuin? Daarvoor ging Buitenruimte voor Contact spelenderwijs met de leerlingen van 't Anker aan de slag. Beelden, foto's en voorbeelden van andere tuinen werden omgevormd tot maquettes en tekeningen. lees meer >

De aanpak

In 2006 komt een aantal ouders met het voorstel om het schoolplein opnieuw in te richten tot een tuin. De pleincommissie wordt omgedoopt tot tuincommissie. De commissie bestaat uit twee docenten en acht ouders. Zij vragen BuitenRuimte voor Contact (BRVC) om een ontwerp te maken en de realisatie te begeleiden. BRVC brengt de wensen en behoeften van de leerlingen, docenten en ouders in kaart en werkt samen met de tuincommissie aan het vergroten van het draagvlak onder de ouders, kinderen en leerkrachten voor het gehele tuinproces.

Maquettes en tekeningen

Hoe inventariseer je de wensen en ideeën van kleine kinderen en verwerk je die vervolgens tot een ontwerp voor een tuin? Daarvoor ging BRVC spelenderwijs met de kinderen aan de slag. De leerlingen bekeken beelden, foto’s en voorbeelden van andere schooltuinen. Daaruit kozen ze elementen voor hun eigen tuin waarmee ze hun eigen maquettes bouwden en tekeningen maakten van hun nieuwe tuin. De ontwerper gebruikte deze maquettes en tekeningen voor het ontwerpvoorstel (PDF 866 kb). Dit werd besproken met de tuincommissie, het team van docenten en de schoolleiding. Op basis van hun feedback maakte de ontwerper een definitief ontwerp en uitvoeringsplan.

Zaterdag tuinwerkdag

Het uitvoeringsplan waarmee BRVC werkt, is flexibel en kan op elk gewenst moment bijgesteld worden. Stap voor stap wordt de tuin aangelegd. Dan een deel door de hovenier, dan weer een deel door de ouders en de kinderen, meestal onder begeleiding van een sociaal hovenier. Bij ’t Anker is daarbij duidelijk rekening gehouden met het budget van de school voor de tuin en met de mensen die beschikbaar zijn voor de aanleg. Zes tot acht zaterdagen per jaar gaan er zo’n vijfentwintig tot dertig ouders en kinderen aan de slag in de ontdektuin. De onderlinge sfeer is goed tijdens de tuinwerkdagen. De aanleg loopt geleidelijk over in het beheer, waarbij de tuin continu verder wordt uitgebouwd. Ondanks dat een natuurlijke tuin nooit af is, is deze in juni 2008 feestelijk geopend.

Onderhoud en beheer

In het onderhoud en beheer spelen de ouders een belangrijke rol. Zij begeleiden de kinderen in de moestuin. Het beheerplan is, net als het uitvoeringsplan, flexibel. Het gaat er uiteindelijk om dat ouders en kinderen met veel plezier al lerende in de tuin werken op tijden die voor hen het beste uitkomen. Een sociaal hovenier van BRvC begeleidt de ouders en kinderen daar waar nodig. Spelen

Vervolg

De tuin wordt in de zomer van 2011 aangepast. Bij de school komt een peuterspeelzaal en de peuters zullen ook in de tuin gaan spelen. In goed overleg met de tuincommissie wordt het ontwerp en de realisatie van de bestaande tuin gevolgd en aangepast naar de wensen van het peuterteam.